Κόντρα σε υψηλούς τόνους σε επιστημονική συνάντηση αρχαιολόγων στη Θεσσαλονίκη – Ρωξάνη, Αλέξανδρος Δ΄, Φίλιππος Ε΄ και Πολυκράτεια (η μητέρα του Περσέα) οι… ένοικοι του τάφου, σύμφωνα με την Π. Βελένη – «Ντροπή να μελετάτε υλικό από το διαδίκτυο», της απάντησε ο Μ. Λεφαντζής
Άναψε φωτιές σήμερα το μεσημέρι η εισήγηση της Πολυξένης Αδάμ-Βελένης, Επίτιμης Γενικής Διευθύντριας Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού, για το ταφικό μνημείο στον τύμβο Καστά στην Αμφίπολη Σερρών. Μιλώντας από το βήμα της 38ης Επιστημονικής Συνάντησης για το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και στη Θράκη το 2025, η κ. Βελένη επέμενε ότι η χρονολόγηση του μνημείου είναι στον 2ο π.Χ. και στην εποχή της Δυναστείας των Αντιγονιδών -η ανασκαφέας, Κατερίνα Περιστέρη, το τοποθετεί στο τελευταίο τέταρτο του 4ου π.Χ. αιώνα-, ενώ επιπλέον είπε ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τις δικές της και του Ομότιμου καθηγητή του ΑΠΘ, Γιώργου Βελένη, το ταφικό μνημείο έχει τέσσερις οικοδομικές φάσεις με τελευταία αυτή στα χρόνια του Φιλίππου Ε΄ της Μακεδονίας (238-179 π.Χ.), του τελευταίου μεγάλου βασιλιά που αντιμετώπισε τους Ρωμαίους σε δύο πολέμους.
Η κ. Βελένη ανέφερε ότι μια σειρά από στοιχεία, όπως η επίστρωση του δαπέδου από λευκές μαρμάρινες ψηφίδες με κόκκινο κονίαμα, ταιριάζουν με την εποχή Αντιγονιδών μετά τα μέσα του 3ου π.Χ. αιώνα, ενώ όσον αφορά τους… ενοίκους του τάφου, εκτίμησε ότι στο ταφικό μνημείο έχουν θαφτεί η Ρωξάνη -πρώτη σύζυγος του Μεγάλου Αλεξάνδρου- και ο ανήλικος γιος της Αλέξανδρος Δ΄-μετά τη δολοφονία τους από τον Κάσσανδρο (311-309 π.Χ.), αλλά και ο Φίλιππος Ε΄ της Μακεδονίας, ενώ έκανε μια υπόθεση εργασίας και για την Πολυκράτεια σύζυγο του Φίλιππου Ε΄ και μητέρα του Περσέα. Ο Περσέας, μέλος της Δυναστείας των Αντιγονιδών ήταν ο τελευταίος βασιλιάς της Μακεδονίας, καθώς μετά την ήττα του στη Μάχη της Πύδνας, τερματίστηκε η μακεδονική κυριαρχία στην νότια Ελλάδα και άρχισε η ρωμαϊκή διείσδυση.
Ανέφερε μάλιστα ότι στο ψηφιδωτό για την Αρπαγή της Περσεφόνης, εικονίζονται τα βασιλικά πρόσωπα που θάφτηκαν στον νεκρικό θάλαμο, δηλαδή η Ρωξάνη και ο ανήλικος γιος της Αλέξανδρος Δ΄ κι όπως είπε η Ρωξάνη εμφανίζεται ως Περσεφόνη και ο ανήλικος γιος της σε θεοποιημένη μορφή. «Ποιος κατασκεύασε το δωμάτιο με το δάπεδο; Πιθανόν ο Αντίγονος Γονατάς με την εποχή του οποίου έρχονται σε συμφωνία τα έργα που βρίκονται εντός του», είπε η κ. Βελένη, ενώ για την τοιχοποιία του μνημείου σημείωσε ότι χρονολογούνται σε προχωρημένους ελληνιστικούς χρόνους.
Σε υψηλούς τόνους σχολίασε την εισήγηση της Π. Αδάμ-Βελένη και του Γ. Βελένη ο Μιχάλης Λεφαντζής, προϊστάμενος στο Τμήμα Μελετών Αρχαίων Μνημείων της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού, ο οποίος έχει επιμεληθεί όλες τις σχεδιαστικές αναπαραστάσεις του ταφικού μνημείου, αλλά και του τύμβου Καστά.
«Δεν είναι καθόλου σωστό σε ένα τέτοιο συνέδριο να ερχόμαστε με υλικό από το διαδίκτυο», είπε ο κ. Λεφαντζής και συνέχισε: «Ο τρόπος με τον αρθρώθηκε η επιχειρηματολογία σας για τους νεκρούς με εκπλήσσει γιατί επίσης είναι βασισμένη σε διαδικτυακό υλικό. Ντροπή, ντροπή, ντροπή, πώς έγινε αποδεκτό να γίνει αυτή η ανακοίνωση;», είπε φανερά ενοχλημένος ο κ. Λεφαντζής.
Τον λόγο ξαναπήρε η κ. Βελένη για να δηλώσει πως «στο συνέδριο αυτό δίνουμε αρχαιολογικές μελέτες και όχι αποκλειστικά ανασκαφικές» και συμπλήρωσε πως σύμφωνα με τον αρχαιολογικό νόμο μετά από 10 χρόνια ελευθερώνεται η ανασκαφή. «Έχουν περάσει 12 χρόνια και ούτε εσείς ούτε η κ. Περιστέρη την έχετε δημοσιεύσει. Η εισήγησή μας αυτή είναι μια προτροπή να μας δώσετε όλα τα στοιχεία αυτού του καταπληκτικού μνημείου», είπε.
Στο σημείο εκείνο παρενέβη η Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Πολιτισμού, Ολυμπία Βικάτου, η οποία τόνισε ότι «αυτό το μνημείο είναι μεγάλη πρόκληση κι επειδή έχουμε ακούσει ότι είναι ρωμαϊκό, ή δεν είναι βασιλικό, πρέπει να υπάρχει υποδομή και σοβαρότητα να αντιμετωπίσουμε αυτά τα πράγματα».
About Author
